37.1 Algemeen
In dit katern wordt ingegaan op eisen aan materiaal en uitvoeringsmogelijkheden van metalen onderdelen die in geveltimmerwerk worden toegepast. Hieronder vallen de diverse soorten hang- en sluitwerk en bevestigingsmiddelen.
Hang- en sluitwerk en beslag/garnituren dienen te voldoen aan de prestatie-eisen volgens BRL 3104 “Nationale Beoordelingsrichtlijn certificering van hang- en sluitwerk voor dak- en gevelelementen”.
37.2 Corrosievastheid
Afhankelijk van de toepassing komen de volgende, tegen corrosie beschermde metalen of tegen corrosie bestendige metalen in aanmerking:
- messing;
- staal;
- gegalvaniseerd staal (electrolytisch verzinkt staal of electrolytisch vernikkeld staal);
- electrolytisch verzinkt staal, geel gechromateerd;
- thermisch verzinkt staal;
- kobalt verzinkt staal;
- gesherardiseerd staal;
- geel gechromateerd staal;
- roestvast staal;
- gelakt staal.
Opmerking:
In kustgebieden heeft (zee/zoute) lucht invloed op de toe te passen metalen.
37.3 Hang- en sluitwerk
Hang- en/of sluitwerk dient te voldoen aan de eisen zoals vermeld in de NEN 5089 of BRL 3104
37.3.1 Hangwerk
Met betrekking tot het maximaal toelaatbare gewicht van ramen wordt verwezen naar katern 20.
37.3.2 Sluitwerk
Meerpuntssluitingen dienen zodanig te zijn uitgevoerd dat de maximaal te verwachte kromming van het beweegbare deel kan worden overbrugd.
37.4 Bevestigingsmiddelen
Als bevestigingsmiddelen in geveltimmerwerk komen draadnagels, nieten en schroeven in aanmerking. De toepassing van het juiste soort metaal van de bevestigingsmiddelen dient (conform onderstaande tabel) te zijn afgestemd op het materiaal van de te bevestigen onderdelen, alsmede de mogelijke aanwezigheid van agressieve inhoudsstoffen in hout en mogelijke vochtbelasting.
| Materiaal van de te bevestigen onderdelen | Materiaal bevestigingsmiddel |
|---|---|
| Metalen onderdelen | Volgens verwerkingsvoorschrift fabrikant/leverancier |
| Aluminium onderdelen | Roestvast staal |
| Hout met weinig agressieve inhoudsstoffen | Verzinkt staal, gesherardiseerd staal, roestvast staal, messing |
| Hout met veel agressieve inhoudsstoffen (b.v. californian redwood, western red cedar, afzelia, oregon pine, iroko, en merbau) |
Roestvast staal, messing, aluminium N.B. messing niet toepassen voor western red cedar |
| Hout/plaatmateriaal (ook gedurende de bouwfase) door hemelwater belast | Roestvast staal |
| Gemodificeerde houtsoorten | Afstemmen op de inhoudsstoffen, conform voorschriften fabrikant/leverancier |