31
Hout

31.1 Algemeen

In dit katern zijn de algemene voorwaarden opgenomen voor het toepassen van hout in (gevel)timmerwerk.

In katern 11, tabel 1b, worden de relaties gelegd tussen de duurzaamheid van de houtsoort, het Concept en de gebruiksklasse.

31.2 Goedgekeurde houtsoorten voor de toepassing in houten gevelelementen (kozijnen, ramen, deuren en gevelbekleding)

Hout voor de toepassing in houten gevelelementen moet voldoen aan de eisen zoals vermeld in de beoordelingsgrondslag “Houtsoorten voor toepassing in geveltimmerwerk; toelatingseisen en bepalingsmethoden” (zie SKH-Publicatie 97-04). De houtsoorten die staan vermeld in bijlage 1 voldoen aan de gestelde eisen.

31.3 Toegelaten houtsoorten

In bijlage 1 worden per houtsoort de volgende zaken vermeld:

  1. Houtsoort
  2. Botanische naam
  3. Groeigebied
  4. TV (ToepassingsVochtgehalte)
  5. Volumieke massa
  6. Krimpklasse
  7. Warmtegeleidingscoëfficiënt (λ)
  8. Sterkteklasse
  9. DK (Duurzaamheidklasse)
  10. Afwerkbaarheid

ad 1. Houtsoort
Handelsnamen zoals die in Nederland worden gevoerd.

ad 2. Botanische naam
Botanische naam van de desbetreffende houtsoort.

ad 3. Groeigebieden
Groeigebied van de desbetreffende houtsoort.

ad 4. TV (ToepassingsVochtgehalte)
Na praktijkonderzoek is gebleken dat van veel houtsoorten het toepassingsvochtgehalte in de gebruiksfase lager is dan de in het verleden gebruikelijke “standaard” van 16 ± 2%. In de kolom TV is nu per houtsoort het minimale en maximale houtvochtpercentage aangegeven. De in bijlage 1 aangegeven waarden met een variatie van + 2% en - 4% voor kozijn- en raamhout zijn waarden voor één partij hout. Het houtvochtgehalte in één balk mag niet meer dan 4% variëren.

ad 5. Volumieke massa
Voor sommige houtsoorten is de volumieke massa bepalend voor de duurzaamheid van het hout (b.v. bij rode meranti).

ad 6. Krimpklasse
Verschillende houtsoorten kunnen met elkaar gecombineerd worden. Het is de krimpklasse die bepalend is. Houtsoorten met gelijke of opeenvolgende krimpklasse mogen met elkaar gecombineerd worden. Er dient voor de verbindingen dan wel een gemeenschappelijke verbindingstechniek of lijm gebruikt te worden.

ad 7. Warmtegeleidingscoëfficiënt (λ)
Warmtegeleidingscoëfficiënt in W/m.K. Waardes volgens NEN-EN-ISO 10077-2.

ad 8. Sterkteklasse
Sterkteklasse behorende bij een sortering zoals omschreven in de kwaliteitseisen van dit document (volgens NEN-EN 1912 of specifieke testrapporten).

ad 9. DK (duurzaamheidsklasse)
Klasse natuurlijke duurzaamheid zonder grondcontact

ad 10. Afwerkbaarheid
Geldt uitsluitend voor watergedragen producten.
DA (dekkende afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan;
TA (transparante afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan.

31.4 Kwaliteitseisen kozijn-, raam- en deurhout

Eigenschappen en onvolkomenheden welke niet toelaatbaar zijn voor kozijn-, raam- en deurhout:

  • Bladder
  • Boordergangen ≥ 1mm
  • Brosheid (Brittle heart)
  • Collaps
  • Inwendige scheuren
  • Dark streak
  • Draaigroei
  • Drukbreuk
  • Groeistoringen
  • Hart
  • Ingegroeide bast
  • Langsscheuren langer dan 300 mm
  • Pijp- en schietkwasten
  • Reactiehout
  • Wan (na profilering)

In bijlage 2 is een overzicht weergegeven van toelaatbare onvolkomenheden in de grondstof hout voor de toepassing in kozijnen, ramen en deuren. Hierbij wordt onderscheidt gemaakt tussen:

  • Massief loofhout;
  • Massief naaldhout;
  • Gevingerlast en/of geoptimaliseerd hout.

Diverse van deze onvolkomenheden zijn echter alleen toegestaan indien deze bij vervaardiging van de kozijnen, ramen en deuren zodanig worden hersteld dat het aanbrengen van een gesloten afwerklaag mogelijk is. Voor vulmiddelen, zie katern 42.

31.5 Definities van onvolkomenheden

Voor definities van de in deze katern genoemde onvolkomenheden wordt verwezen naar katern 3.

31.6 Kwaliteitseisen overige houttoepassingen

31.6.1 Latten voor beglazing (glas- en neuslatten)

Bijlage 1 is ook van toepassing op latten voor beglazing.

Hout voor beglazingslatten ten behoeve van het vastzetten van glas, panelen en roosters dient te voldoen aan duurzaamheidsklasse 1 of 2 en de houtkwaliteitseisen zoals opgenomen in bijlage 2.

Daarnaast dient het hout in de zin van NEN 5461 vrij te zijn van onvolkomenheden, behoudens enkele verspreid voorkomende gezonde (niet afbrokkelende) vaste pitkwasten en pinholes. Het draadverloop mag maximaal 1:10 zijn. Spinthout is niet toelaatbaar.

31.6.2 Houten buitenbekleding voor opgebouwde vakvullingen

Voor houtsoorten voor buitenbekleding in opgebouwde vakvullingen zoals omschreven in de katern 21, zie bijlage 1.

31.6.3 Deuvels

Deuvels moeten voldoen aan de eisen opgenomen in de BRL 2908 (Houten deuvels).

31.6.4 Overige houttoepassingen

Vulhout, spouwlatten e.d. moeten ten minste voldoen aan kwaliteitsklasse C overeenkomstig NEN 5466.

31.7 Upgraden van hout

De volgende ge-upgrade vormen van hout zijn toegelaten:

  • gevingerlast hout overeenkomstig de BRL 1704-2;
  • geoptimaliseerd hout overeenkomstig de BRL 2902;
  • gemodificeerd hout overeenkomstig de BRL 0605.

31.B1 Toegelaten houtsoorten

Bron: SKH-publicatie 99-05 d.d. 15-04-2014. Bij tegenstrijdigheden tussen dit katern en SKH-publicatie 99-05, is de tekst van SKH-publicatie 99-05 bepalend.

Houtsoort Botanische naam Groeigebied TV +2 -4% TV Volumieke
massa
[kg/m³]
Krimp
klasse
λ Sterkte
klasse
DK Afwerkbaarheid
Kozijn ± 2% DA TA
Raam Deur
Douglas Pseudotsuga menziesii Europa (incl. NL) 14 13 450-550 4 0.13 C24 3 NB NB
Grenen Pinus sylvestris Noord-Europa 14 13 450-550 4 0.13 C24 3 Ja Nee
Lariks Larix spp. Siberië, Europa (incl. NL) 14 13 550-700 4 0.13 C24 3 Ja Nee
Oregon pine Pseudotsuga menziesii Noord-Amerika 14 13 500-650 3 0.13 C24 3 Ja Ja
Californian redwood* Sequoia sempervirens Noord-Amerika 14 13 350-450 1 NB 2 NB NB
Western red cedar* Thuja plicata Noord-Amerika 14 13 350-400 2 0.11 C18 2 Ja Ja
Vuren* Picea abies Europa 14 13 400-500 4 0.11 C24 4 Ja Nee
Afzelia - Doussié Afzelia bipindensis Tropisch West-Afrika 16 14 750-850 1 0.18 D35 1 Ja Ja
Bintangor Calophyllum spp. Salomon eilanden 12 12 600-700 2 0.18 D30 2 NB NB
Bossé Guarea cedrata Congo-Brazzaville 16 14 550-650 3 D24 2 Ja Ja
Ceder Cedrela odorata Amazonegebied, Guyana’s 12 12 350-450 2 NB 2 Ja Ja
Cedrorana Cedrelinga catenaeformis Amazonegebied 12 12 500-600 1 D18 1 Ja Ja
Congo Khaya Khaya grandifoliola Congo bekken 16 14 600-750 4 0.13 NB 3 Ja Ja
Guariuba Clarisia racemosa Amazonegebied 12 12 700-800 1 D30 1 Ja Ja
Iroko Milicia excelsa, M. regia Tropisch West-Afrika 12 12 600-700 2 0.16 D40 2 Ja Ja
Kosipo Entandrophragma candollei Tropisch West-Afrika 16 14 650-750 4 18 3 Ja Ja
Lauan, red Shorea negrosensis Filippijnen 16 14 500-700 4 D24 2 Ja NB
Louro gamela / Louro vermelho Sextonia rubra Amazonegebied 12 12 475-675 3 0.16 D24 2 Ja Ja
Makoré Tieghemella heckelii Tropisch West-Afrika 12 12 650-750 4 0.16 D24 1 Ja NB
Meranti, rood* Shorea spp. Z.O. Azië 16 14 450-750 3 0.13* D24 2 Ja Ja
Merbau Intsia bijuga, I. palembanica Indonesië, Maleisië, Salomon eilanden 14 13 700-800 1 0.18 D50 2 Ja Ja
Moabi Baillonella toxisperma Tropisch West-Afrika 14 13 800-850 4 NB 1 Ja Ja
Robinia* Robinia pseudoacacia Europa 9 9 700-800 3 0.18 D30 2 Ja Ja
Santa Maria Calophyllum brasiliense Midden-Amerika 12 12 550-750 3 0.18 D30 3 Ja Ja
Sapeli* Entandrophragma cylindricum Tropisch West-Afrika 16 13 650-700 4 0.16 D40 2 Ja Ja
Sapupira - Angelim pedra Hymenolobium spp. Amazonegebied 12 12 650-800 1 D35 1 Ja Ja
Seraya, white Parashorea malaanonan Sabah 16 14 500-650 3 0.13 NB 4 Ja Ja
Sipo Entandrophragma utile Tropisch West-Afrika 16 14 600-650 3 0.16 D18 2 Ja Ja
  • deze lijst is ook van toepassing op glaslatten; echter hierbij zijn de lijmbaarheid en de warmtegeleidingscoëfficiënt niet van belang (97-04);
  • voor de toe te passen lijmen wordt verwezen naar de "Lijmlijst" SKH-Publicatie 99-10 ‘Gecertificeerde lijmen voor niet-dragende toepassingen’;
  • voor de houtsoorten waarvan de sterkteklasse niet bekend is wordt er op basis van de volumieke massa uitgegaan van een sterkteklasse van ten minste C18.

Legenda

Volumieke massa bij toepassingsvochtgehalte
TV toepassingsvochtgehalte, mag binnen één balk niet meer dan 4% variëren
Krimpklasse te gebruiken voor het combineren van houtsoorten binnen één product (kozijn, raam, deur), gelijke of opeenvolgende krimpklasse zijn toegestaan
λ warmtegeleidingscoëfficiënt [W/m.K], waardes volgens NEN-EN-ISO 10077-2
Sterkteklasse behorende bij een sortering zoals omschreven in de kwaliteitseisen van dit document (volgens NEN-EN 1912 of specifieke testrapporten)
DK klasse natuurlijke duurzaamheid zonder grondcontact
Afwerkbaarheid geldt uitsluitend voor watergedragen producten
DA (dekkende afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan
TA (transparante afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan
Voor houtsoorten met een sterretje (*) gelden enkele specifieke opmerkingen betreffende de mogelijke toepassing:
Californian redwood / WRC niet geschikt voor inbraakwerend timmerwerk
Vuren en Robinia niet geschikt voor inbraakwerend timmerwerk
Rode meranti is rode meranti > 450 kg/m³ dan wordt er van uitgegaan dat rode meranti een duurzaamheidsklasse heeft van 2
de genoemde λ geldt voor light red meranti, bij volumieke massa > 600 kg/m³ geldt 0.16
Sapeli op basis van specifieke praktijkervaring is de natuurlijke duurzaamheidsklasse met één klasse verhoogd

 

31.B2 Kwaliteitseisen hout voor kozijnen, beweegbare delen (ramen, deuren) en gevelbekleding

Bron: SKH-publicatie 99-05 d.d. 15-04-2014. Bij tegenstrijdigheden tussen dit katern en SKH-publicatie 99-05, is de tekst van SKH-publicatie 99-05 bepalend.

Massief loofhout Met dekkende afwerking Met transparante afwerking
Onvolkomenheden Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren) Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren)
Boordergangen Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar
Draadverloop < 1:10 < 1:10 < 1:15
Kruisdraad Toelaatbaar
Gemiddelde groeiringbreedte Geen eis Geen eis
Spint Niet toelaatbaar na profileren Toelaatbaar tot maximaal 10% van het houtoppervlak mits het spint zich niet bevindt aan de buitenzijde, in de verbinding, de glassponning en/of (indien van toepassing) in de weldorpel Niet toelaatbaar na profileren
Insluiting van inhoudsstoffen¹

(bijvoorbeeld harszakken of grote kalkinsluitingen)

1 stuk per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toelaatbaar mits hersteld Niet toelaatbaar
Kwasten Niet toelaatbaar Gezonde kwasten per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd: 2 stuks, maximaal Ø 15 mm. Niet toelaatbaar
Pitkwasten Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 3 stuks Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan mits niet in het zicht: 3 stuks
Langsscheuren

(wind- of droogscheuren)

Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 200 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 300 mm en 1 mm breed Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm
Schimmelaantasting Niet toelaatbaar
Verkleuring² Toelaatbaar over ten hoogste 20% van het oppervlak Niet toelaatbaar
  1. Gomvlekken bij Sapupira toegestaan
  2. Niet als gevolg van schimmelaantasting
Massief naaldhout Met dekkende afwerking Met transparante afwerking
Onvolkomenheden Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren) Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren)
Boordergangen Niet toelaatbaar
Draadverloop < 1:10 < 1:15
Gemiddelde groeiringbreedte Per onderdeel: gemiddeld maximaal 5 mm en een individuele groeiringbreedte van maximaal 6 mm
Spint Niet toelaatbaar na profileren Toelaatbaar tot maximaal 10% van het houtoppervlak mits het spint zich niet bevindt aan de buitenzijde, in de verbinding, de glassponning en/of (indien van toepassing) in de weldorpel Niet toelaatbaar na profileren
Hars/harsrijke plekken Niet toelaatbaar¹
Harszakken Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk Niet toelaatbaar
Kwasten Per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd: 2 stuks van maximaal Ø 15 mm Per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd en niet in het zicht: 2 stuks van maximaal Ø 15 mm Niet toelaatbaar
Pitkwasten Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 3 stuks Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, mits niet in het zicht: 3 stuks
Langsscheuren Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 200 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 300 mm en 1 mm breed Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm
Schimmelaantasting Niet toelaatbaar
Verkleuring² Toelaatbaar over ten hoogste 20% van het oppervlak Niet toelaatbaar
  1. Bij Oregon Pine beperkt toelaatbaar, hars mag geen invloed hebben op de verfhechting en/of de kwaliteit van de verlijming
  2. Niet als gevolg van schimmelaantasting

 

Gevingerlast en/of geoptimaliseerd hout met dekkende of transparante afwerking
Loofhout Naaldhout
Onvolkomenheden Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren) Kozijnhout Beweegbare delen (ramen, deuren)
Boordergangen Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar Niet toelaatbaar
Draadverloop < 1:10
Kruisdraad Toelaatbaar N.v.t.
Reactiehout Niet toelaatbaar
Gemiddelde groeiringbreedte Geen eis Per onderdeel: gemiddeld maximaal 5 mm en een individuele groeiringbreedte van maximaal 6 mm
Spint Niet toelaatbaar na profileren
Hars/harsrijke plekken¹ N.v.t. Niet toelaatbaar
Insluiting van inhoudsstoffen²

(bijvoorbeeld harszakken of grote kalkinsluitingen)

Niet toelaatbaar N.v.t.
Harszakken N.v.t. Niet toelaatbaar
Kwasten Niet toelaatbaar
Pitkwasten Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 2 stuks³ Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 1 stuk³ Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 2 stuks³ Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 1 stuk³
Langsscheuren

 

Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm
Schimmelaantasting Niet toelaatbaar
Verkleuring 4 Niet toelaatbaar
  1. Bij Oregon pine beperkt toelaatbaar, hars mag geen invloed hebben op de verfhechting en/of de kwaliteit van de verlijming
  2. Gomvlekken bij Sapupira toegestaan
  3. Bij transparante afwerking pitkwasten niet in het zicht
  4. Niet als gevolg van schimmelaantasting
KVT Index