31.1 Algemeen
In dit katern zijn de algemene voorwaarden opgenomen voor het toepassen van hout in (gevel)timmerwerk.
In katern 11, tabel 1b, worden de relaties gelegd tussen de duurzaamheid van de houtsoort, het Concept en de gebruiksklasse.
31.2 Goedgekeurde houtsoorten voor de toepassing in houten gevelelementen (kozijnen, ramen, deuren en gevelbekleding)
Hout voor de toepassing in houten gevelelementen moet voldoen aan de eisen zoals vermeld in de beoordelingsgrondslag “Houtsoorten voor toepassing in geveltimmerwerk; toelatingseisen en bepalingsmethoden” (zie SKH-Publicatie 97-04). De houtsoorten die staan vermeld in bijlage 1 voldoen aan de gestelde eisen.
31.3 Toegelaten houtsoorten
In bijlage 1 worden per houtsoort de volgende zaken vermeld:
- Houtsoort
- Botanische naam
- Groeigebied
- TV (ToepassingsVochtgehalte)
- Volumieke massa
- Krimpklasse
- Warmtegeleidingscoëfficiënt (λ)
- Sterkteklasse
- DK (Duurzaamheidklasse)
- Afwerkbaarheid
ad 1. Houtsoort
Handelsnamen zoals die in Nederland worden gevoerd.
ad 2. Botanische naam
Botanische naam van de desbetreffende houtsoort.
ad 3. Groeigebieden
Groeigebied van de desbetreffende houtsoort.
ad 4. TV (ToepassingsVochtgehalte)
Na praktijkonderzoek is gebleken dat van veel houtsoorten het toepassingsvochtgehalte in de gebruiksfase lager is dan de in het verleden gebruikelijke “standaard” van 16 ± 2%. In de kolom TV is nu per houtsoort het minimale en maximale houtvochtpercentage aangegeven. De in bijlage 1 aangegeven waarden met een variatie van + 2% en - 4% voor kozijn- en raamhout zijn waarden voor één partij hout. Het houtvochtgehalte in één balk mag niet meer dan 4% variëren.
ad 5. Volumieke massa
Voor sommige houtsoorten is de volumieke massa bepalend voor de duurzaamheid van het hout (b.v. bij rode meranti).
ad 6. Krimpklasse
Verschillende houtsoorten kunnen met elkaar gecombineerd worden. Het is de krimpklasse die bepalend is. Houtsoorten met gelijke of opeenvolgende krimpklasse mogen met elkaar gecombineerd worden. Er dient voor de verbindingen dan wel een gemeenschappelijke verbindingstechniek of lijm gebruikt te worden.
ad 7. Warmtegeleidingscoëfficiënt (λ)
Warmtegeleidingscoëfficiënt in W/m.K. Waardes volgens NEN-EN-ISO 10077-2.
ad 8. Sterkteklasse
Sterkteklasse behorende bij een sortering zoals omschreven in de kwaliteitseisen van dit document (volgens NEN-EN 1912 of specifieke testrapporten).
ad 9. DK (duurzaamheidsklasse)
Klasse natuurlijke duurzaamheid zonder grondcontact
ad 10. Afwerkbaarheid
Geldt uitsluitend voor watergedragen producten.
DA (dekkende afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan;
TA (transparante afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan.
31.4 Kwaliteitseisen kozijn-, raam- en deurhout
Eigenschappen en onvolkomenheden welke niet toelaatbaar zijn voor kozijn-, raam- en deurhout:
- Bladder
- Boordergangen ≥ 1mm
- Brosheid (Brittle heart)
- Collaps
- Inwendige scheuren
- Dark streak
- Draaigroei
- Drukbreuk
- Groeistoringen
- Hart
- Ingegroeide bast
- Langsscheuren langer dan 300 mm
- Pijp- en schietkwasten
- Reactiehout
- Wan (na profilering)
In bijlage 2 is een overzicht weergegeven van toelaatbare onvolkomenheden in de grondstof hout voor de toepassing in kozijnen, ramen en deuren. Hierbij wordt onderscheidt gemaakt tussen:
- Massief loofhout;
- Massief naaldhout;
- Gevingerlast en/of geoptimaliseerd hout.
Diverse van deze onvolkomenheden zijn echter alleen toegestaan indien deze bij vervaardiging van de kozijnen, ramen en deuren zodanig worden hersteld dat het aanbrengen van een gesloten afwerklaag mogelijk is. Voor vulmiddelen, zie katern 42.
31.5 Definities van onvolkomenheden
Voor definities van de in deze katern genoemde onvolkomenheden wordt verwezen naar katern 3.
31.6 Kwaliteitseisen overige houttoepassingen
31.6.1 Latten voor beglazing (glas- en neuslatten)
Bijlage 1 is ook van toepassing op latten voor beglazing.
Hout voor beglazingslatten ten behoeve van het vastzetten van glas, panelen en roosters dient te voldoen aan duurzaamheidsklasse 1 of 2 en de houtkwaliteitseisen zoals opgenomen in bijlage 2.
Daarnaast dient het hout in de zin van NEN 5461 vrij te zijn van onvolkomenheden, behoudens enkele verspreid voorkomende gezonde (niet afbrokkelende) vaste pitkwasten en pinholes. Het draadverloop mag maximaal 1:10 zijn. Spinthout is niet toelaatbaar.
31.6.2 Houten buitenbekleding voor opgebouwde vakvullingen
Voor houtsoorten voor buitenbekleding in opgebouwde vakvullingen zoals omschreven in de katern 21, zie bijlage 1.
31.6.3 Deuvels
Deuvels moeten voldoen aan de eisen opgenomen in de BRL 2908 (Houten deuvels).
31.6.4 Overige houttoepassingen
Vulhout, spouwlatten e.d. moeten ten minste voldoen aan kwaliteitsklasse C overeenkomstig NEN 5466.
31.7 Upgraden van hout
De volgende ge-upgrade vormen van hout zijn toegelaten:
- gevingerlast hout overeenkomstig de BRL 1704-2;
- geoptimaliseerd hout overeenkomstig de BRL 2902;
- gemodificeerd hout overeenkomstig de BRL 0605.
31.B1 Toegelaten houtsoorten
Bron: SKH-publicatie 99-05 d.d. 15-04-2014. Bij tegenstrijdigheden tussen dit katern en SKH-publicatie 99-05, is de tekst van SKH-publicatie 99-05 bepalend.
| Houtsoort | Botanische naam | Groeigebied | TV +2 -4% | TV | Volumieke massa [kg/m³] |
Krimp klasse |
λ | Sterkte klasse |
DK | Afwerkbaarheid | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kozijn | ± 2% | DA | TA | ||||||||
| Raam | Deur | ||||||||||
| Douglas | Pseudotsuga menziesii | Europa (incl. NL) | 14 | 13 | 450-550 | 4 | 0.13 | C24 | 3 | NB | NB |
| Grenen | Pinus sylvestris | Noord-Europa | 14 | 13 | 450-550 | 4 | 0.13 | C24 | 3 | Ja | Nee |
| Lariks | Larix spp. | Siberië, Europa (incl. NL) | 14 | 13 | 550-700 | 4 | 0.13 | C24 | 3 | Ja | Nee |
| Oregon pine | Pseudotsuga menziesii | Noord-Amerika | 14 | 13 | 500-650 | 3 | 0.13 | C24 | 3 | Ja | Ja |
| Californian redwood* | Sequoia sempervirens | Noord-Amerika | 14 | 13 | 350-450 | 1 | NB | 2 | NB | NB | |
| Western red cedar* | Thuja plicata | Noord-Amerika | 14 | 13 | 350-400 | 2 | 0.11 | C18 | 2 | Ja | Ja |
| Vuren* | Picea abies | Europa | 14 | 13 | 400-500 | 4 | 0.11 | C24 | 4 | Ja | Nee |
| Afzelia - Doussié | Afzelia bipindensis | Tropisch West-Afrika | 16 | 14 | 750-850 | 1 | 0.18 | D35 | 1 | Ja | Ja |
| Bintangor | Calophyllum spp. | Salomon eilanden | 12 | 12 | 600-700 | 2 | 0.18 | D30 | 2 | NB | NB |
| Bossé | Guarea cedrata | Congo-Brazzaville | 16 | 14 | 550-650 | 3 | D24 | 2 | Ja | Ja | |
| Ceder | Cedrela odorata | Amazonegebied, Guyana’s | 12 | 12 | 350-450 | 2 | NB | 2 | Ja | Ja | |
| Cedrorana | Cedrelinga catenaeformis | Amazonegebied | 12 | 12 | 500-600 | 1 | D18 | 1 | Ja | Ja | |
| Congo Khaya | Khaya grandifoliola | Congo bekken | 16 | 14 | 600-750 | 4 | 0.13 | NB | 3 | Ja | Ja |
| Guariuba | Clarisia racemosa | Amazonegebied | 12 | 12 | 700-800 | 1 | D30 | 1 | Ja | Ja | |
| Iroko | Milicia excelsa, M. regia | Tropisch West-Afrika | 12 | 12 | 600-700 | 2 | 0.16 | D40 | 2 | Ja | Ja |
| Kosipo | Entandrophragma candollei | Tropisch West-Afrika | 16 | 14 | 650-750 | 4 | 18 | 3 | Ja | Ja | |
| Lauan, red | Shorea negrosensis | Filippijnen | 16 | 14 | 500-700 | 4 | D24 | 2 | Ja | NB | |
| Louro gamela / Louro vermelho | Sextonia rubra | Amazonegebied | 12 | 12 | 475-675 | 3 | 0.16 | D24 | 2 | Ja | Ja |
| Makoré | Tieghemella heckelii | Tropisch West-Afrika | 12 | 12 | 650-750 | 4 | 0.16 | D24 | 1 | Ja | NB |
| Meranti, rood* | Shorea spp. | Z.O. Azië | 16 | 14 | 450-750 | 3 | 0.13* | D24 | 2 | Ja | Ja |
| Merbau | Intsia bijuga, I. palembanica | Indonesië, Maleisië, Salomon eilanden | 14 | 13 | 700-800 | 1 | 0.18 | D50 | 2 | Ja | Ja |
| Moabi | Baillonella toxisperma | Tropisch West-Afrika | 14 | 13 | 800-850 | 4 | NB | 1 | Ja | Ja | |
| Robinia* | Robinia pseudoacacia | Europa | 9 | 9 | 700-800 | 3 | 0.18 | D30 | 2 | Ja | Ja |
| Santa Maria | Calophyllum brasiliense | Midden-Amerika | 12 | 12 | 550-750 | 3 | 0.18 | D30 | 3 | Ja | Ja |
| Sapeli* | Entandrophragma cylindricum | Tropisch West-Afrika | 16 | 13 | 650-700 | 4 | 0.16 | D40 | 2 | Ja | Ja |
| Sapupira - Angelim pedra | Hymenolobium spp. | Amazonegebied | 12 | 12 | 650-800 | 1 | D35 | 1 | Ja | Ja | |
| Seraya, white | Parashorea malaanonan | Sabah | 16 | 14 | 500-650 | 3 | 0.13 | NB | 4 | Ja | Ja |
| Sipo | Entandrophragma utile | Tropisch West-Afrika | 16 | 14 | 600-650 | 3 | 0.16 | D18 | 2 | Ja | Ja |
- deze lijst is ook van toepassing op glaslatten; echter hierbij zijn de lijmbaarheid en de warmtegeleidingscoëfficiënt niet van belang (97-04);
- voor de toe te passen lijmen wordt verwezen naar de "Lijmlijst" SKH-Publicatie 99-10 ‘Gecertificeerde lijmen voor niet-dragende toepassingen’;
- voor de houtsoorten waarvan de sterkteklasse niet bekend is wordt er op basis van de volumieke massa uitgegaan van een sterkteklasse van ten minste C18.
Legenda
| Volumieke massa | bij toepassingsvochtgehalte |
| TV | toepassingsvochtgehalte, mag binnen één balk niet meer dan 4% variëren |
| Krimpklasse | te gebruiken voor het combineren van houtsoorten binnen één product (kozijn, raam, deur), gelijke of opeenvolgende krimpklasse zijn toegestaan |
| λ | warmtegeleidingscoëfficiënt [W/m.K], waardes volgens NEN-EN-ISO 10077-2 |
| Sterkteklasse | behorende bij een sortering zoals omschreven in de kwaliteitseisen van dit document (volgens NEN-EN 1912 of specifieke testrapporten) |
| DK | klasse natuurlijke duurzaamheid zonder grondcontact |
| Afwerkbaarheid | geldt uitsluitend voor watergedragen producten |
| DA (dekkende afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan | |
| TA (transparante afwerking): Ja = toegestaan; NB = niet bekend; Nee = niet toegestaan | |
| Voor houtsoorten met een sterretje (*) gelden enkele specifieke opmerkingen betreffende de mogelijke toepassing: | |
| Californian redwood / WRC | niet geschikt voor inbraakwerend timmerwerk |
| Vuren en Robinia | niet geschikt voor inbraakwerend timmerwerk |
| Rode meranti | is rode meranti > 450 kg/m³ dan wordt er van uitgegaan dat rode meranti een duurzaamheidsklasse heeft van 2 de genoemde λ geldt voor light red meranti, bij volumieke massa > 600 kg/m³ geldt 0.16 |
| Sapeli | op basis van specifieke praktijkervaring is de natuurlijke duurzaamheidsklasse met één klasse verhoogd |
31.B2 Kwaliteitseisen hout voor kozijnen, beweegbare delen (ramen, deuren) en gevelbekleding
Bron: SKH-publicatie 99-05 d.d. 15-04-2014. Bij tegenstrijdigheden tussen dit katern en SKH-publicatie 99-05, is de tekst van SKH-publicatie 99-05 bepalend.
| Massief loofhout | Met dekkende afwerking | Met transparante afwerking | ||
|---|---|---|---|---|
| Onvolkomenheden | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) |
| Boordergangen | Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar | Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar | ||
| Draadverloop | < 1:10 | < 1:10 | < 1:15 | |
| Kruisdraad | Toelaatbaar | |||
| Gemiddelde groeiringbreedte | Geen eis | Geen eis | ||
| Spint | Niet toelaatbaar na profileren | Toelaatbaar tot maximaal 10% van het houtoppervlak mits het spint zich niet bevindt aan de buitenzijde, in de verbinding, de glassponning en/of (indien van toepassing) in de weldorpel | Niet toelaatbaar na profileren | |
| Insluiting van inhoudsstoffen¹
(bijvoorbeeld harszakken of grote kalkinsluitingen) |
1 stuk per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toelaatbaar mits hersteld | Niet toelaatbaar | ||
| Kwasten | Niet toelaatbaar | Gezonde kwasten per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd: 2 stuks, maximaal Ø 15 mm. | Niet toelaatbaar | |
| Pitkwasten | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 3 stuks | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan mits niet in het zicht: 3 stuks | ||
| Langsscheuren
(wind- of droogscheuren) |
Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 200 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 300 mm en 1 mm breed | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm |
| Schimmelaantasting | Niet toelaatbaar | |||
| Verkleuring² | Toelaatbaar over ten hoogste 20% van het oppervlak | Niet toelaatbaar | ||
- Gomvlekken bij Sapupira toegestaan
- Niet als gevolg van schimmelaantasting
| Massief naaldhout | Met dekkende afwerking | Met transparante afwerking | ||
|---|---|---|---|---|
| Onvolkomenheden | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) |
| Boordergangen | Niet toelaatbaar | |||
| Draadverloop | < 1:10 | < 1:15 | ||
| Gemiddelde groeiringbreedte | Per onderdeel: gemiddeld maximaal 5 mm en een individuele groeiringbreedte van maximaal 6 mm | |||
| Spint | Niet toelaatbaar na profileren | Toelaatbaar tot maximaal 10% van het houtoppervlak mits het spint zich niet bevindt aan de buitenzijde, in de verbinding, de glassponning en/of (indien van toepassing) in de weldorpel | Niet toelaatbaar na profileren | |
| Hars/harsrijke plekken | Niet toelaatbaar¹ | |||
| Harszakken | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk | Niet toelaatbaar | ||
| Kwasten | Per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd: 2 stuks van maximaal Ø 15 mm | Per willekeurig strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits geëgaliseerd en niet in het zicht: 2 stuks van maximaal Ø 15 mm | Niet toelaatbaar | |
| Pitkwasten | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 3 stuks | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, mits niet in het zicht: 3 stuks | ||
| Langsscheuren | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 200 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 300 mm en 1 mm breed | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm |
| Schimmelaantasting | Niet toelaatbaar | |||
| Verkleuring² | Toelaatbaar over ten hoogste 20% van het oppervlak | Niet toelaatbaar | ||
- Bij Oregon Pine beperkt toelaatbaar, hars mag geen invloed hebben op de verfhechting en/of de kwaliteit van de verlijming
- Niet als gevolg van schimmelaantasting
| Gevingerlast en/of geoptimaliseerd hout met dekkende of transparante afwerking | ||||
|---|---|---|---|---|
| Loofhout | Naaldhout | |||
| Onvolkomenheden | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) | Kozijnhout | Beweegbare delen (ramen, deuren) |
| Boordergangen | Alleen verspreid voorkomend, < 1 mm, niet levend, gemiddeld < 2/dm² toelaatbaar | Niet toelaatbaar | ||
| Draadverloop | < 1:10 | |||
| Kruisdraad | Toelaatbaar | N.v.t. | ||
| Reactiehout | Niet toelaatbaar | |||
| Gemiddelde groeiringbreedte | Geen eis | Per onderdeel: gemiddeld maximaal 5 mm en een individuele groeiringbreedte van maximaal 6 mm | ||
| Spint | Niet toelaatbaar na profileren | |||
| Hars/harsrijke plekken¹ | N.v.t. | Niet toelaatbaar | ||
| Insluiting van inhoudsstoffen²
(bijvoorbeeld harszakken of grote kalkinsluitingen) |
Niet toelaatbaar | N.v.t. | ||
| Harszakken | N.v.t. | Niet toelaatbaar | ||
| Kwasten | Niet toelaatbaar | |||
| Pitkwasten | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 2 stuks³ | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 1 stuk³ | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 2 stuks³ | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan: 1 stuk³ |
| Langsscheuren
|
Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 50 mm | Per willekeurige strekkende meter, of een onderdeel daarvan, toegestaan mits hersteld: 1 stuk tot 20 mm |
| Schimmelaantasting | Niet toelaatbaar | |||
| Verkleuring 4 | Niet toelaatbaar | |||
- Bij Oregon pine beperkt toelaatbaar, hars mag geen invloed hebben op de verfhechting en/of de kwaliteit van de verlijming
- Gomvlekken bij Sapupira toegestaan
- Bij transparante afwerking pitkwasten niet in het zicht
- Niet als gevolg van schimmelaantasting