23.1 Algemeen
In het Bouwbesluit worden, afhankelijk van de bestemming, eisen gesteld aan (uitwendige) scheidingsconstructies v.w.b. geluid. In het Bouwbesluit staat dat een te bouwen bouwwerk voor een verblijfsgebied bescherming biedt tegen geluid van buiten.
De geluidsisolatie bedraagt ten minste 20 dB(A).
De karakteristieke geluidwering van de bouwconstructies dient te worden bepaald volgens NEN 5077. De geluidwerende prestaties van ramen, deuren, kozijnen en daarmee gelijk te stellen constructie onderdelen dient te worden bepaald overeenkomstig de EN-ISO 140-3 conform artikel 4.11 van NEN-EN 14351-1. De resultaten van deze bepaling dient te worden gebruikt voor de bepaling van de karakteristieke geluidwering van de bouwconstructies volgens de NEN 5077.
23.2 Bepaling van geluidwerendheid
De geluidwerendheid kan op 2 manieren bepaald worden:
- De geluidwerendheid Rw (C; Ctr) van gevelelementen kan bepaald worden overeenkomstig EN ISO 140-3 (referentie methode).
- Als alternatief kan de geluidsisolatie van enkelvoudige ramen met isolerende beglazing bepaald worden door het gebruik van getabelleerde waarden, gebaseerd op bijlage B.3 van NEN-EN 14351-1.(zie tabellen 1, 2 en 3).
Geluidsisolatiewaarden Rw ≥ 39 dB of Rw + Ctr ≥ 35 dB kunnen alleen bepaald worden overeenkomstig EN ISO 140-3.
Rw = Geluidsisolatiewaarde
Rw (C;Ctr) De akoestische isolatie, verkregen door een constructie, wordt weergegeven door een eenheid die het verschil tussen binnen- en buitengeluid bepaalt.
Rw is de gewogen verzwakkingseenheid.
Om een juiste mate van geluidwering te realiseren dient rekening gehouden te worden met de eigenschappen van de geluidsbron. Hiervoor zijn de correctietermen C en Ctr.
C (dB) is de correctie voor geluidsbronnen met weinig lage frequenties (snelweg-, vlieg- en treinverkeer, leefactiviteiten, stemmen en spelende kinderen).
Ctr (dB) is de correctie voor geluidsbronnen met veel lage frequenties (stadsverkeer, discotheekmuziek, etc); tr staat voor ‘trafic’ of verkeer.
23.3 Bepaling van de geluidsisolatie van vakvullingen met vast glas en/of enkelvoudige (schuif)ramen met isolatieglas op basis van getabelleerde waarden
23.3.1 Geluidsisolatie van vakvullingen met vast glas en/of enkelvoudige (schuif)ramen op basis van de geluidsisolatie van het isolatieglas
De geluidsisolatie van vakvullingen met vast glas en/of enkelvoudige ramen met isolatieglas kan worden bepaald volgens de procedure van 23.3.3.
De algemene voorwaarden zijn weergegeven in 23.3.2.
De specifieke vereiste kenmerken voor verschillende niveaus van geluidsisolatie worden aangegeven in 23.3.3.
De extrapolatie regels voor verschillende raamafmetingen staan vermeld Tabel 3.
23.3.2 Algemene voorwaarden
Hieronder staan de algemene voorwaarden voor het gebruik van de procedure zoals opgenomen in 23.3.3.
- Van toepassing op vast glas en enkelvoudige (schuif)ramen met isolatieglas
- Niet van toepassing op de kozijnen/raam met panelen.
- Tabel 1 en tabel 2 zijn niet van toepassing op isolatieglas met SF6-gas (SF6 = zwavelhexafluoride).
- De dichtingen (rondom het glas zowel binnen als buiten) moeten glad, blijvend elastisch, bestand tegen verwering en gemakkelijk te vervangen zijn. Er moet ten minste één afdichting aanwezig zijn.
- De luchtdoorlatendheid van het vaste glas of het enkelvoudige raam bedraagt minimaal klasse 3 volgens NEN-EN 12207, voor enkelvoudige schuiframen minimaal klasse 2.
23.3.3 Bepaling van Rw (C; Ctr) voor een vakvulling met vast glas en/of enkelvoudige (schuif)ramen op basis van bekende geluidsisolatiewaarde van het isolatieglas
Voor vakvullingen met vast glas of enkelvoudige (schuif)ramen, die voldoen aan de algemene voorwaarden in 23.3.2, moeten de volgende stappen doorlopen worden:
a. Tabel 1: Rw-waarde voor een vast glasvak of enkelvoudig (schuif)raam kan gevonden worden op basis van de Rw-waarde van het toe te passen isolatieglas;
b. Tabel 2: Rw + Ctr voor een vast glasvak of enkelvoudig (schuif)raam kan gevonden worden op basis van de Rw + Ctr -waarde van het toe te passen isolatieglas;
c. C-waarde vast glasvak of (schuif)raam bedraagt in alle gevallen -1 dB;
d. Ctr is nu te berekenen door de waarde Rw van het raam (Tabel 1) af te trekken van de waarde Rw + Ctr (Tabel 2) van het raam;
e. Correctie volgens Tabel 3, indien nodig;
f. CE-markering venster: Rw (C; Ctr) gebaseerd op de resultaten van de stappen a, b, c, d en e.
Voorbeeld:
Bereken de geluidsisolatie Rw (C;Ctr) van een raam met enkele dichting. Het raam heeft een afmeting van 1250 x 1600 mm (= 2,0 m²) en is voorzien van isolerend dubbelglas met een geluidsisolatie van Rw (C;Ctr) = 30 (-1; -4).
Met een Rw van het isolerende dubbelglas van 30 dB bedraagt overeenkomstig Tabel 1 de geluidsisolatie van het raam: 33 dB. Met een Ctr van - 4 dB van het isolerende dubbelglas bedraagt de waarde van Rw + Ctr van het isolerende dubbelglas dus 26 dB. De bijbehorende waarde van Rw + Ctr van het raam overeenkomstig Tabel 2 bedraagt 28 dB.
Dit betekent dat Ctr van het raam - 5 dB bedraagt, namelijk 28 dB - 33 dB. Met een standaardwaarde van C = -1 voor het raam bedraagt de geluidsisolatie Rw (C;Ctr) van het raam 33 dB (-1; -5).
Correctie in verband met de oppervlakte is niet noodzakelijk. De oppervlakte bedraagt namelijk 2,0 m², ofwel < 2,7 m²; zie Tabel 3.
Dit voorbeeld betekent dat Rw gelijk is aan 33 dB en dat ze met 5 dB wordt vermindert voor stadsverkeer/
Rw = 33 dB
Rw + C = 33 -1 = 32 dB
Rw + Ctr = 33 - 5 = 28 dB
Tabel 1 Rw voor een vakvulling met vast glas en/of ramen op basis van de Rw van het isolatieglas
| Rwa Isolatieglas [dB] | Vast glasb | Enkelvoudige ramenb | Enkelvoudige schuiframenc | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Rw vast glas [dB] | Rw raam [dB] | Aantal vereiste dichtingen | Rw raam [dB] | Aantal vereiste dichtingen | |
| 27 | 30 | 1 | 25 | 1 | |
| 28 | 31 | 1 | 26 | 1 | |
| 29 | 32 | 1 | 27 | 1 | |
| 30 | 33 | 1 | 28 | 1 | |
| 32 | 34 | 1 | 29 | 1 | |
| 34 | 35 | 1 | 29 | 1 | |
| 36 | 36 | 2 | 30 | 1 | |
| 38 | 37 | 2 | - | - | |
| 40 | 38 | 2 | - | - | |
a. Test volgens EN ISO 140-3 (referentie methode) of generieke gegevens volgens EN 12758 of EN 12354-3.
b. Vast glas en enkelvoudige ramen zoals uitzetraam, draairaam of draaivalraam, luchtdoorlatendheid klasse 3.
c. Enkelvoudige schuiframen, luchtdoorlatendheid klasse 2.
Tabel 2 Rw + Ctr voor een vakvuling met vast glas en/of ramen op basis van de Rw + Ctr van het isolatieglas
| Rw + Ctra Isolatieglas [dB] |
Vast glasb | Enkelvoudige ramenb | Enkelvoudige schuiframenc | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Rw + Ctr vast glas [dB] |
Rw + Ctr raam [dB] |
Aantal vereiste dichtingen | Rw + Ctr raam [dB] |
Aantal vereiste dichtingen | |
| 24 | 26 | 1 | 24 | 1 | |
| 25 | 27 | 1 | 25 | 1 | |
| 26 | 28 | 1 | 26 | 1 | |
| 27 | 29 | 1 | 26 | 1 | |
| 28 | 30 | 1 | 27 | 1 | |
| 30 | 31 | 1 | 27 | 1 | |
| 32 | 32 | 2 | 28 | 1 | |
| 34 | 33 | 2 | - | - | |
| 36 | 34 | 2 | - | - | |
a. Test volgens EN ISO 140-3 (referentie methode) of generieke gegevens volgens EN 12758 of EN 12354-3.
b. Vast glas en enkelvoudige ramen zoals uitzetraam, draairaam, of draaivalraam, luchtdoorlatendheid klasse 3.
c. Enkelvoudige schuiframen, luchtdoorlatendheid klasse 2.
De waarde van Rw + Ctr van het isolerende dubbelglas als weergegeven in Tabel 2 is normaliter overeenkomstig NEN-EN-ISO 10140-1 t/m 10140-5 gebaseerd op een glasafmeting van 1,23 x 1,48 = 1,82 m². Bij gebruik van isolerend dubbelglas in ramen van andere afmetingen kan gebruik worden gemaakt van Tabel 3. Uit deze gegevens blijkt, dat de geluidsisolatie van een raam afneemt naarmate de afmeting van het raam toeneemt.
Tabel 3 Extrapolatie regels voor verschillende afmetingen
| Raamafmetingen | |
|---|---|
| Getabelleerde waarden (Zie Tabel 3)a |
Geluidsisolatie ramen |
| oppervlak ≤ 2,7 m² | Rw en Rw + Ctr volgens Tabel 2 of Tabel 3 |
| 2,7 m² < oppervlak ≤ 3,6 m² | Rw en Rw + Ctr gecorrigeerd met -1 dB |
| 3,6 m² < oppervlak ≤ 4,6 m² | Rw en Rw + Ctr gecorrigeerd met -2 dB |
| 4,6 m² < oppervlak | Rw en Rw + Ctr gecorrigeerd met -3 dB |
a. Het gebied van intervallen dienen getabelleerde waarden te zijn en zijn identiek aan de frequentie van de testresultaten volgens Tabel 2 die gebaseerd zijn op het aanbevolen proefstuk afmeting 1,23 x 1,48 m = 1,82 m².