1.1 Algemeen
De industriële mogelijkheden van houten gevelelementen zijn omvangrijk. De vele mogelijkheden, toepassingen en oplossingen die timmerfabrikanten te bieden hebben, maken maatwerk mogelijk. Met de vijf Concepten brengt de KVT hierin helderheid.
Wat houden de Concepten I, II, II+, III en IV in?
De Concepten I, II, II+, III en IV geven inzicht in de vijf opties voor het bestellen/leveren van houten gevelelementen voor uitwendige scheidingsconstructies van gebouwen waaronder ook gevelelementen in de toepassing van een inpandige woningtoegangs- en bergingsdeurkozijnen; per optie zijn de inhoud van de Concepten, de taken en verantwoordelijkheden tussen timmerfabriek en opdrachtgever duidelijk beschreven. Zie bijlage 1.B1.
Concept I:
Houten gevelelement alleen voorzien van een grondlaksysteem, dat inclusief verwerkingsvoorschriften en onderhoudsvoorschrift aan de bouw wordt geleverd.
Concept II:
Houten gevelelement alleen voorzien van een voorlaksysteem, dat inclusief verwerkingsvoorschriften en onderhoudsvoorschrift aan de bouw wordt geleverd.
Concept II+:
Houten gevelelement voorzien van een voor- of aflaksysteem, en glas dat inclusief verwerkingsvoorschriften en onderhoudsvoorschrift aan de bouw wordt geleverd.
Concept III:
Houten gevelelement voorzien van een aflaksysteem en glas, dat door of onder verantwoordelijkheid van de timmerfabrikant in de bouw geplaatst wordt. Deze kozijnen worden opgeleverd met onderhoudsvoorschriften.
Concept IV:
Houten gevelelement voorzien van een aflaksysteem en glas, dat door of onder verantwoordelijkheid van de timmerfabrikant in de bouw geplaatst is en onderhouden wordt middels een prestatiecontract.
De inhoud en de verantwoordelijkheden binnen de Concepten is opgenomen in bijlage 1.B1.
1.2 Functionele eisen
De KVT bevat omschrijvingen voor materialen, halfproducten en voorwaarden voor de samenstelling van houten gevelelementen. Ook staan in de KVT ontwerp- en uitvoeringsrichtlijnen bestemd voor plaatsing in een buitengevel. De gevelelementen hebben geen dragende functie en zijn niet bedoeld om aan de stabiliteit van het bouwwerk of binnenwanden bij te dragen.
- Een houten gevelelement voor toepassing in een direct aan weersinvloeden blootgestelde buitengevel, waaronder ook gevelelementen in de toepassing van een inpandige woningtoegang en bergingsdeurkozijnen, bestaat uit een vormvast kozijn met de daarin opgenomen vaste en/of beweegbare delen, al dan niet doorzichtige, vullingen, panelen en ventilatie voorzieningen.
De eisen, ontwerp- en uitvoeringsrichtlijnen in de KVT hebben betrekking op:
- algemene voorwaarden;
- het eindproduct;
- materialen en halfproducten;
- uitvoering en bewerking;
- transport, opslag, verwerking en montage.
1.3 Termen en definities
Voor een omschrijving van de in de KVT opgenomen termen en definities van de meest voorkomende begrippen wordt verwezen naar katern 3.
1.4 Verwijzingen
Van de in deze KVT opgenomen verwijzingen naar normen, praktijkrichtlijnen en andere voorschriften/publicaties is steeds de meest recente uitgave bedoeld, tenzij uitdrukkelijk anders is vermeld.
1.5 KVT in relatie met kwaliteitsverklaring en het Bbl
Houten gevelelementen en de hierin toe te passen materialen en kozijnaansluitingen voldoen aan prestatie-eisen zoals deze zijn vastgesteld in de beoordelingsrichtlijn (BRL) 0801 “Houten gevelelementen”.
Op basis van de KOMO systematiek die van toepassing is op de BRL 0801 wordt een KOMO® Attest-met-productcertificaat afgegeven.
Prestaties van ontwerpen en uitvoeringen (bijzondere kozijnaansluitingen, detailleringen, inbraakwerendheid, brandwerendheid, etc.), welke niet opgenomen zijn in de KVT, dienen door beproevingen en/of berekeningen te worden aangetoond.
In bijlage 1 en 3 van dit katern is een toelichting voor prestatieniveaus opgenomen.
1.6 KVT in relatie met CE markering
Met ingang van 1 juli 2013 is het op grond van de Europese Verordening Bouwproducten (CPR 305/2011/EU) voor fabrikanten verplicht de CE-markering toe te passen op alle bouwproducten, die vallen onder een geharmoniseerde Europese norm (hEN) of waarvoor de fabrikant reeds een Europese technische beoordeling (ETA) heeft verkregen.
Houten gevelelementen moeten CE-gemarkeerd worden op basis van NEN-EN 14351-1:2006+A2:2016 "Ramen en deuren - Productnorm - Prestatie-eisen - Deel 1: Ramen en buitendeuren". Deze norm is van toepassing op kozijnen die met beweegbare delen, dichtingen, hang- en sluitwerk en doorzichtige/ondoorzichtige panelen af fabriek geleverd worden. Aanvullend voor brandwerende kozijnen geldt de NEN-EN 16034:2014. Kozijnen die zonder glas en/of beweegbare delen (indien van toepassing) de fabriek verlaten, vallen niet onder deze norm en mogen niet CE-gemarkeerd worden.
1.B1 Samenvatting inhoud van de Concepten
| Concept I | Concept II | Concept II+ | Concept III | Concept IV | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Opstellen en uitvoeren prestatiecontract door producent | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Verplicht | |
| Monteren van gevelelementen door producent | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Verplicht | Verplicht | |
| Beglazen van gevelelementen door producent | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Verplicht | Verplicht | Verplicht | |
| Overdracht onderhoudsvoorschriften | Verplicht | Verplicht | Verplicht | Verplicht | n.v.t. | |
| Overdracht werkzaamheden met verwerkingsvoorschriften | Monteren van gevelelementen | Verplicht | Verplicht | Verplicht | n.v.t. | n.v.t. |
| Beglazen van gevelelementen | Verplicht | Verplicht | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | |
| Beschermen op de bouw | In samenspraak met de opdrachtgever | Verantwoording producent | ||||
| Dorpel afdekkers | Binnensponning (dorpelafdekkers) | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan |
| Buitensponning (neuslatten) | Verplicht | Verplicht | Verplicht | Verplicht | Verplicht | |
| Verfsysteem | Grondlak | Verplicht | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan |
| Voorlak | Niet toegestaan | Verplicht | Verplicht | Niet toegestaan4 | Niet toegestaan4 | |
| Aflak | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Toegestaan | Verplicht4 | Verplicht4 | |
| Duurzaamheidsklasse hout (zie katern 11.2) |
1 en 2 | Verplicht¹ | Toegestaan¹ | Toegestaan¹ | Toegestaan¹ | Toegestaan¹ |
| 3 en 4 | Niet toegestaan | Toegestaan² | Toegestaan² | Toegestaan² | Toegestaan² | |
| 5 | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Toegestaan³ | Toegestaan³ | |
| Prestatieniveau: (zie ook bijlage 3) | ||||||
| Verbouw (renovatie) | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | |
| Nieuwbouw | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | |
| Energiezuinig | Niet toegestaan | Niet toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | Toegestaan | |
¹ hout met duurzaamheidsklasse 1 en 2 is toegestaan in toepassingsklasse 2 (beschut buiten), 3 (normaal buiten) en 4 extreem buiten).
² hout met duurzaamheidsklasse 3 en 4 is toegestaan in toepassingsklasse 2 (beschut buiten) en 3 (normaal buiten).
³ hout met duurzaamheidsklasse 5 is toegestaan toepassingsklasse 2 (beschut buiten).
4 na oplevering
1.B2 Verantwoordelijkheden binnen de Concepten
| Concept I | Concept II | Concept II+ | Concept III | Concept IV | |
|---|---|---|---|---|---|
| Grondlaksysteem af fabriek | timmerfabrikant | ||||
| Voorlaksysteem af fabriek | timmerfabrikant | timmerfabrikant | |||
| Aflaksysteem af fabriek | optioneel | timmerfabrikant | timmerfabrikant | ||
| Voorzien van glas af fabriek | timmerfabrikant | timmerfabrikant | timmerfabrikant | ||
| Verwerkingsvoorschriften | timmerfabrikant | timmerfabrikant | timmerfabrikant | ||
| Onderhoudsvoorschriften | timmerfabrikant | timmerfabrikant | timmerfabrikant | timmerfabrikant | |
| Opslag op de bouwplaats | opdrachtgever | opdrachtgever | opdrachtgever | ||
| Plaatsen tegen bouwkundig kader | opdrachtgever | opdrachtgever | opdrachtgever | timmerfabrikant | timmerfabrikant |
| Beglazen op de bouw | opdrachtgever | opdrachtgever | |||
| Aflakken op de bouw (aantal lagen binnen aangeven aantal maanden) |
opdrachtgever 2 lagen (6 maanden) |
opdrachtgever 1 laag (6 mnd TA) 1 laag (18 mnd DA) |
opdrachtgever 1 laag (6 mnd TA) 1 laag (18 mnd DA) |
||
| Onderhoud | eigenaar woning/gebouw |
eigenaar woning/gebouw |
eigenaar woning/gebouw |
eigenaar woning/gebouw |
timmerfabrikant |
1.B3 Prestatieniveaus volgens BRL 0801 4.11.1 / 4.11.2
Overeenkomstig de BRL 0801 kunnen de houten gevelelementen geleverd worden volgens 3 prestatieniveaus:
Verbouw (renovatie) niveau:
De warmtedoorgangscoëfficiënt van houten gevelelementen moet voldoen aan de prestatie-eisen zoals aangewezen in het Bbl.-art 5.20, lid 2 (verbouw) of rechtens verkregen niveau.
Nieuwbouw niveau:
Het uitgangspunt voor nieuwbouw zijn eisen gesteld in het Bbl-art. 4.153, leden 1-3.
Energiezuinig niveau:
Uitgangspunten voor energiezuinige kozijnen zijn privaatrechtelijk in deze BRL vastgesteld maar voldoen tenminste aan de eisen gesteld in het Bbl.
Thermische isolatie (BRL 0801 4.11.1)
| Prestatieniveau | warmtedoorgangscoëfficiënt |
| Renovatie | Maximaal 2,2 W/m²·K. |
| Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) | Maximaal 2,2 W/m²·K en een gemiddelde van maximaal 1,65 W/m²·K.De warmtedoorgangscoëfficiënt van met ramen, deuren en kozijnen gelijk te stellen constructieonderdelen in uitwendige scheidingsconstructies is ten hoogste 1,65 W/m²·K. |
| Energiezuinig | Maximaal 1,2 W/m²·K en een gemiddelde van maximaal 1,0 W/m²·K.De warmtedoorgangscoëfficiënt van met ramen, deuren en kozijnen gelijk te stellen constructieonderdelen in uitwendige scheidingsconstructies is ten hoogste 1,0 W/m²·K. |
Opmerkingen
- Rekwerken (met een maximaal oppervlak van 2 m²) boven, onder of naast de houten gevelelementen hebben een volgens NTA 8800 bepaalde warmteweerstand van ten minste 2,6 m².K/W indien op projectniveau van de gevel, per gebruiksfunctie, is aangetoond dat aan gemiddeld ten minste 4,7 m².K/W wordt voldaan.
- Roosters als onderdeel van het kozijn (omsloten door kozijnstijlen en/of dorpels en/of de spouwlatten aangebracht om het kozijn en/of gedeeltelijk aansluitend op het glas) worden als onderdeel van het houten gevelelement beschouwd en dienen daarmee te voldoen aan de eisen voor de warmtedoorgangscoëfficiënt.
Luchtvolumestroom / luchtdoorlatendheid (BRL 0801 4.11.2)
Om aan de grenswaarden (eis op ruimteniveau) te kunnen voldoen worden afhankelijk van het prestatieniveau t.a.v. houten gevelelementen en hun bouwkundige aansluiting de volgende eisen gesteld
| Prestatieniveau | Luchtdoorlatendheid houten gevelelement: c-waarde in dm³/s·m¹·Pa |
Luchtdoorlatendheid bouwkundige aansluiting houten gevelelement |
| Renovatie | 0,03 (ten minste klasse 3 volgens NEN-EN 12207) | luchtdichtheidsklasse 1 ¹ |
| Bbl | 0,03 (ten minste klasse 3 volgens NEN-EN 12207) | luchtdichtheidsklasse 2 ¹ |
| Energiezuinig | 0,005 | luchtdichtheidsklasse 3 ¹ |
¹ volgens SBR CURnet publicatie “luchtdicht bouwen”.